İyi Huylu Prostat Büyümesi

İyi huylu prostat büyümesi, yakınmalara yol açtığında ya da semptomatik olduğunda tedavi edilmesi gerekir. Benign prostat hiperplazisi olarak da tanımlanan iyi huylu prostat büyümesinin bir çok tedavi yöntemi bulunmakla birlikte bu yazıda, girişimsel radyolojide uygulanan transperineal lazer ablasyon tedavisinin erken dönem sonuçları anlatılacaktır.

Yazının İçeriği

İyi Huylu Prostat Büyümesi Neden Olur?

İyi huylu prostat büyümesi, benign prostat hiperplazisi, yaşlanmayla birlikte prostat bezinin büyümesi sonucu ortaya çıkan ve erkeklerde en sık görülen ürolojik hastalıklardan biridir. İyi huylu prostat büyümesi, prostat bezinin prostat kanseri olmaksızın büyümesidir. Yaş ilerledikçe görülme sıklığının artmasına karşın her prostat büyümesi aynı şekilde yakınmaya yol açmayabilir. Her prostat büyümesi de tedavi gerektirmez.

Prostat büyümesi kaç yaşında başlar? Prostat büyümesi sıklıkla 50 yaşından sonra başlar.

Prostat, erkek üreme organıdır. Mesanenin yani idrar torbasının altında yerleşmiş ve içerisinden idrar kanalı geçer. Prostat büyümesi içinden geçen idrar kanalını daraltarak idrar yapma ile ilgili yakınmalara yol açar. Tedavi kararı, prostatın büyüklüğüne değil; hastanın yakınmalarının derecesine, yaşam kalitesine ve oluşabilecek komplikasyonlara göre verilir.

Benign prostat hiperplazisi yani iyi huylu prostat büyümesi, prostat kanseri değildir ve kansere dönüşmez. Bununla birlikte aynı kişide hem iyi huylu prostat büyümesi, hem de prostat kanseri birlikte bulunabileceğinden, değerlendirme sırasında prostat kanseri de dışlanmalıdır.

Prostat büyümesinin kesin nedeni bilinmemekle birlikte bir çok risk faktör tanımlanmıştır. Bunlar;

İleri yaş
Erkek hormonlarında değişiklik
Obezite
Şeker Hastalığı
Genetik
Hareketsiz yaşam, nedenler arasında sayılabilir.

İyi Huylu Prostat Büyümesinin Belirtileri Nelerdir?

İyi huylu prostat büyümesi, alt üriner sistem yakınmalarına yol açar. En sık görülen yakınmalar şunlardır;

İdrar yapmada zorluk
İdrar hızında yavaşlama
Sık idrara çıkma
Gece 1’den fazla idrara çıkma
İdrarın kesik kesik gelmesi
İdrar sonunda damla damla gelmesi ve idrardan sonra halen idrar yapma hissinin olmasıdır.

Tedavi edilmeyen ileri olgularda;

İdrar yapamama (idrar retansiyonu), idrar sondası takılmasının gerekmesi
Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu
İdrarda kan gelmesi
Mesane, idrar torbası taşı
Mesane fonksiyonlarında bozulma
Böbrek fonksiyonlarında bozulma gelişebilir.

Benign prostat hipertrofisi — *İyi huylu prostat büyümesi idrar yapma sorununa yol açarak yaşam kalitesini bozar.*

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

İdrarda kan görülüyor ise
İdrar yapamıyorsanız
Gece sık idrara kalkma yaşam kalitenizi bozuyor ise
Sık idrar yolu enfeksiyonu gelişiyor ise
Şiddetli kasık ya da alt karın ağrınız var ise ihmal etmeyiniz.

İyi Huylu Prostat Büyümesi Nasıl Teşhis Edilir?

Tanıda kullanılan başlıca yöntemler şunlardır:

Üroloji muayenesi ve parmakla prostat muayenesi
İdrar tahlili
PSA testi
Üroflovmetri (idrar akım testi)
İşeme sonrası mesanede kalan idrar miktarının ultrason ile ölçülmesi (postmiksiyon rezidü)
Üriner sistem ultrasonografisi

Teşhiste öncelikle muayene, üroflowmetri- idrar akım testi ve idrar tahlili yaptırılır. Sık idrara çıkma yakınmaları olan bir hastada yapılan değerlendirmelerde, idrar yollarında enfeksiyon yok ise, PSA normal ise dijital muayenede ele sertlik gelmez ise transabdominal ya da transrektal ultrasonografide prostat boyutları artmış ise iyi huylu prostat büyümesinden bahsedilir ve tanı konur.

Gerektiğinde ürodinamik inceleme, sistoskopi veya prostat MR’ı da istenebilir. Prostat multiparametrik MR’ı ve MR füzyon transperineal prostat biyopsisi, esas olarak prostat kanseri şüphesi bulunan hastalarda uygulanır, iyi huylu prostat büyümesinin rutin tanısında gerekli değildir.

Multiparametrik prostat MR incelemesinde de PIRADS 3 ve altında skor saptanır ise çok muhtemel iyi huylu prostat büyümesinden bahsedilir.

İyi Huylu Prostat Büyümesi Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi hastanın şikayetlerinin şiddeti, prostat hacmi, mesane fonksiyonları, genel sağlık durumu ve yaşam kalitesine göre planlanır. Tedavi seçenekleri;

Aktif izlem;
- Şikâyetleri hafif olan hastalarda düzenli takip, sıvı tüketiminin düzenlenmesi, akşam saatlerinde çay-kahve ve alkolün azaltılması gibi öneriler yeterli olabilir.
İlaç tedavisi
- Alfa bloker ilaçlar
- 5-alfa redüktaz inhibitörleri
- Gerektiğinde kombine tedaviler
- Uygun hastalarda tadalafil gibi PDE5 inhibitörleri kullanılabilir. .
Cerrahi tedaviler
- TURP
- HoLEP
- ThuLEP
- Greenlight lazer
- Açık veya robotik prostat ameliyatı (prostatektomi)
Minimal invaziv tedaviler
- Transperineal ablasyon (lazer, HIFU, Kriyoablasyon)
- Prostat embolizasyonu

İyi Huylu Prostat Büyümesinde Lazer Ablasyon

Transperineal lazer ablasyon uygulanan hastaların değerlendirilmesinde 36. ay kontrollerinde önemli iyileşme elde edilmiştir. Tedavi öncesi ile karşılaştırıldığında;

international prostat semptom skorunda %60 iyileşme,
yaşam kalitesinde %80 iyileşme,
miksiyon sonrası mesanede biriken idrar (postmiksiyon rezidü) %63 azalma,
prostat volümünde 12. ayda %32, 36. ayda %15 azalma saptanmıştır.

Sonuç olarak transperineal lazer ablasyon ile klinik başarı ilk 12 ayda %100, 2. yılda %95 ve 57.ayda %85 olarak saptanmıştır. Klinik başarı hastanın yakınmalarındaki düzelmeyi kapsamakta ve lazer ablasyonun iyi huylu prostat büyümesinde etkili bir yöntem olduğunu göstermektedir.

İyi Huylu Prostat Büyümesi Tedavisinde Transperineal Lazer Ablasyonun Avantajları Nelerdir?

Transperineal prostat ablasyonun avantajları;

Ultrasonografi eşliğinde uygulandığı için gerçek zamanlı izlemeye olanak sağlaması
Hastanede yatış gerektirmemesi ya da çok kısa sürmesi
Çok ince iğnelerin kullanılması nedeniyle çevre organların korunması
Üretra yani idrar yollarının korunması
Üreteral girişim yoluyla işlemin yapılmaması nedeniyle yan etkilerinden sakınılabilmesi
İmpotans riskinin ve ejakulatör fonksiyonlarda bozulmanın görülmemesi ya da çok nadir olması
İdrar inkontinansının, yani idrar kaçırmanın cerrahi tedavi yöntemlerinde görülmesine karşın transperineal prostat ablasyonda görülmemesidir.

Ne zaman Prostat Biyopsisi Gerekir?

PSA yaş ile ilişkili olmakla beraber, PSA 4’ün üzerinde olduğunda, dijital muayenede parmağa sertlik geldiğinde, multiparametik prostat MR incelemesinde PIRADS 4 ya da 5 skor saptandığında, tüm bu bulgular bir arada ya da bir kaçı birlikte bulunduğunda prostat biyopsisi yapılması gerekebilir.

Prostat biyopsisi, kliniğimizde MR füzyon transperineal yolla yapılmaktadır.

Bu yazı, Prof. Dr. Mutlu Cihangiroğlu tarafından düzenlenmiş, Prof. Dr. Sezgin Güvel (Başkent Üniversitesi Adana Hastanesi) tarafından da gözden geçirilmiştir.
♥ Prostat biyopsisi ve iyi huylu prostat büyümesi hakkında detaylı bilgi almak ya da Kadıköy ve Pendik girişimsel radyoloji merkezlerimizden randevu talepleriniz için 0533 336 48 30’u arayınız.