PSA Nedir?

Prostat spesifik antijen testinin kısaltılmasıdır. PSA, prostat kanserinde yükselmesi nedeniyle kanserin güvenilirliği yüksek bir belirtecidir. Bununla birlikte diğer prostat hastalıklarında da yükselebilmektedir. Girişimsel radyolojide prostat biyopsisi sıklıkla uygularken PSA değerlerini de dikkate almaktayız. Bu yazıda, PSA testinin ana hatları ile bilgilendirilmesi amaçlanmıştır..

Prostat idrar torbası da denilen mesane tabanında bulunur, içerisinden idrar yolu geçer. Buna üretra denir. Prostat büyüdüğünde, idrar yoluna bası oluşturur. Hastanın idrar torbası yeterince boşalamadığından hasta sık sık idrara çıkar.

Yazının İçeriği

PSA Nedir?

Prostat spesifik antijen anlamına gelir. Prostatta epitel hücreleri tarafından salgılanan bir enzimdir. Bu enzim spermin yaşaması ve uterus içerisinde girebilmesi için gereklidir. PSA sağlıklı prostata sahip erkeklerinin serumunda az miktarda bulunur.

PSA Testi Neyi Gösterir?

PSA testi, vücuttaki enzim düzeyini gösterir. Prostat ile ilgili bir çok durumda artar. Bunu artıran en önemli neden prostat kanseridir. PSA normalde prostat hücrelerinde bulunan, bazal membranı bozan durumlarda kanda yükselir.

PSA Neden İstenir?

Prostat kanserinin tarama testi olup erken dönemde kanseri saptamak için istenir. PSA tarama testi prostat kanserine bağlı ölümleri %25 oranında azaltabilmektedir.

Prostat kanseri tanısı almış ve tedavisi yapılmış kişilerde de kanser takibi yönünden düzenli PSA kontrolü yapılır.

PSA Kanser Dışında Neden Yükselir?

PSA kanser dışında, en sık enfeksiyona bağlı yükselir. Bunun dışında, iyi huylu prostat hiperplazisi, kolonoskopi, rektoskopi, rektal muayene gibi prostat teması ya da basısı oluşturan farklı durumlarda da geçici yükselmeler gösterebilir.

PSA Değeri Kaç Olursa Biyopsi Yapılır?

PSA değeri tek başına biyopsi için endikasyon değildir. Bunun dışında makattan muayene, prostat MR ile saptanan PIRADS kategorisi de dikkate alınır. Normal PSA değeri 0-4 arasında olmakla birlikte hastanın yaşı, rektal muayene bulguları, MR incelemesinde elde edilen sonuçlara yani PIRADS kategorisine göre PSA 4 ve üzerinde olduğunda biyopsi endikasyonu konur.

PSA değerlerinde, yaşa göre istisnalar bulunabilir. Genç hastada PSA 2.5 üzerinde şüphe uyandırır. Biyopsi yönünden değerlendirilmelidir. Diğer bir istisnai durum ise PSA normal değerlerde olmasına karşın hastanın rutin muayene ve PIRADS değerleri 4 ve üzerinde olduğunda da biyopsi endikasyonu konabilir.

Bazı prostat kanser türlerinin de PSA artışına yol açmayabileceği de dikkate alınır.

Makat muayenesi makattan parmak yerleştirilerek yapılır. Parmak uçu prostat üzerinden gezdirilerek prostat kanseri belirtisi olan sertlik aranır. Sertlik saptanır ise prostat kanseri şüphesi bulunduğundan biyopsi yönünden değerlendirilir.

PSA Testi Öncesi Nelere Dikkat Edilmeli?

PSA testi öncesi en az 3 gün öncesinde, cinsel ilişkiye girilmemeli, masturbasyon yapılmamalı, üriner enfeksiyon olmamalıdır. Kan testi günün herhangi bir zamanında verilebilir. PSA testi için açlık gerekmemektedir.

PSA Değeri Kaç Olursa Tehlikeli?

PSA normali 0-4 arasında olmakla birlikte yaş ve muayene bulgusu dikkate alınmak koşulu ile 4′ ün üzerinde biyopsi yönünden değerlendirilmeldir. 50 yaş altındaki hastalarda 2.5′ un üzerinde değerler de biyopsi yönünden dikkate alınmalıdır.

Yaşa Göre PSA Kaç Olmalı?

PSA normal değerleri yaş ile birlikte değerlendirilmelidir. Genel olarak 50 yaşının altında 0-2.5, 50-59 yaş 0-3.5, 60-69 yaş 0-4.5, 70 yaş üzeri 0-6.5 ng/ml olarak normal kabul edilebilir.

Prostat Biyopsisine Karar Verirken Nelere Dikkat Edilmeli?

Hastanın yaşı, PSA değeri, makat muayene bulgusu, multiparamektik prostat manyetik rezonans görüntüleme bulguları dikkate alınarak biyopsi kararı verilmelidir. Transrektal ya da transperineal prostat Füzyon biyopsi kararı değerlendirilmesinde öncelikli parametreler PSA ve makat muayenesidir. Şüphede ya da arada kalındığı durumlarda diğer iki parametre de dikkate alınmalıdır.

♥ Prostat biyopsisi hakkında detaylı bilgi almak ya da Kadıköy ve Pendik girişimsel radyoloji merkezlerimizden prostat biyopsi randevu talepleriniz için 0533 336 48 30’u arayınız.