Meme biyopsisi meme kanseri tanısında kullanılan altın yöntemdir. Günümüzde meme biyopsisi teknolojisi ileri derecede gelişmiş olup biyopsi sadece tanıyı değil artık tedavi protokollerini de belirlemektedir. Bu yazıda girişimsel radyolojide uygulanan meme biyopsisi bilimsel veriler ışığında detayları ile tartışılmıştır.
Meme kanseri kadınlarda sık ölüm nedenlerinden biridir. Görüntüleme yöntemi ve inceleme sırası hastanın yaşına, yakınmasına ve risk durumuna göre belirlenir; ultrasonografi ve mamografi gerektiğinde birlikte kullanılır. Aile hikayesi olan kadınlarda erken yaşlardan itibaren ve 40 yaşı geçen hastalarda rutin yıllık kontrollerde de kitle saptanabilir. Meme kanserinde tanıdan tedaviye girişimsel radyoloji önemli bir rol oynamaktadır.
Meme Biyopsisi Nasıl Yapılır?
Kitlenin ultrasonografik ve mamografik özellikleri malignite- kötü huylu tümör-kanseri desteklediği durumda biyopsi yapılmalıdır. Memede solid kitlelerden trucut biyopsi yapılırken kistik lezyonlarda ince iğne aspirasyon biyopsisi yapılabilir.
İşlem öncesinde kullanılan ilaçlar ve kanama riski değerlendirilir; gerekli tetkikler ve ilaç düzenlemeleri hekim tarafından planlanır. Hazırlık ve işlem sonrası süreç için “Meme Biyopsisi Nasıl Yapılır?” yazımızı inceleyebilirsiniz.
Biyopsiler girişimsel radyoloji bölümlerinde ultrasonografi ya da mamografi eşliğinde yapılabilir. Genellikle ultrasonografi ile saptanabilen kitleler ultrasonografi eşliğinde biyopsileri yapılırken özellikle kötü karakterde kalsifikasyon saptanan ve ultrasonografide eşlik eden solid komponenti bulunmayan lezyonlardan mamografi eşliğinde vakum biyopsi yapılabilir.
US Eşliğinde Meme Girişimleri
- Core biyopsi = kor biyopsi = trucut= doku biyopsisi
- Vakum biyopsi
- Kistik lezyonların ince iğne ile aspirasyonu
- Ameliyat öncesi tel yerleştirme
- Klip yerleştirme
Basit kist; ince duvarlı, anekoik ve arkasında akustik güçlenme bulunan sıvı içerikli yapıdır. Yakınmaya yol açmayan ve komplike olmayan kistlerin biyopsisi gerekmez.
Komplike kist, içinde debris gibi iç ekolar bulunan ve belirgin solid bileşen içermeyen kisttir. BI-RADS kategorisi ve takip gereksinimi görüntüleme özelliklerine göre belirlenir.
Kompleks kistik ve solid kitle, sıvı içeriğe ek olarak solid bileşen, kalın duvar veya kalın septalar içerir. Malignite açısından şüpheli kabul edilen bu lezyonlarda biyopsi önerilir.
İyi huylu görünümdeki solid kitleler düzgün sınırlı ve cilde paralel olabilir. Biyopsi veya takip kararı, tüm görüntüleme bulguları ve klinik değerlendirme birlikte ele alınarak verilir. Malignite açısından şüpheli solid kitlelerde spiküler veya köşeli kenarlar, paralel olmayan yerleşim ve diğer şüpheli görüntüleme bulguları bulunabilir.
Ultrasonografi Eşliğinde İnce İğne Aspirasyon Meme Biyopsisi
- Yakınmaya yol açan kistlerde veya içeriğin niteliğinin açıklığa kavuşturulması gereken seçilmiş olgularda aspirasyon yapılabilir.
- Solid kitlelerde tanı değeri düşük olduğu için tercih edilmez.
- Kist içeriği berrak, beyaz, sarı ya da yeşil içerikli olması iyi özellik gösterir iken kanlı aspirat, geride kalan solid bileşen veya tekrarlayan kist varlığında ek değerlendirme gerekir. Doku biyopsisi ya da cerrahi gereksinimi görüntüleme ve klinik bulgulara göre belirlenir.
Ultrasonografi Eşliğinde Doku Meme Biyopsisi
- Otomatik, yarı otomatik trucut diğer adıyla trukat yani kalın iğne ya da vakum yardımlı ekipmanlar ile yapılır.
- İğne kalınlığı ve örnekleme yöntemi lezyonun özelliklerine göre seçilir. Tanısal yeterlilikte alınan örneğin miktarı, niteliği ve doğru alandan alınması önemlidir.
- Vakum yardımlı biyopsiler 7-14 G kalınlığında iğneler ile yapılır.
- Vakum yardımlı biyopsi ne zaman yapılır ? küçük, sınırları belirsiz, kitle olmaksızın yapısal distorsiyon oluşturan ya da şüpheli kalsifikasyon içeren ya da kist içi mural nodül olması, duktus içinde kitle bulunması durumunda yapılır.
- Vakum yardımlı eksizyon, patoloji ve görüntüleme bulguları uyumlu seçilmiş iyi huylu lezyonlarda cerrahiye alternatif olabilir. Uygunluk yalnızca lezyon boyutuna göre belirlenmez.
Sol memede saptanan siyah olarak izlenen kitleye ultrasonografi eşliğinde biyopsi iğnesi yerleştirilir (sol), biyopsi yapıldığında kitlenin ortasından iğnenin geçtiği görülmektedir (sağ). Doku biyopsi iğnesinin içinde kalır. İğne dışarı çıkarıldıktan sonra doku örneği formolde patolojiye gönderilir.
Meme biyopsisi sonrası ne yapmak gerekir? Gözlem süresi kullanılan yönteme, sedasyona, kanama riskine ve işlem sonrası değerlendirmeye göre belirlenir. Biyopsi yapılan yere sınırlı ağırlık konarak kanama riski azaltılır.
Mamografi Eşliğinde Vakum Biyopsi
Mamografide patolojik görünümdeki mikrokalsifikasyonların teşhisinde kullanılır. Mamografide yer belirlendikten sonra vakum cihazı lezyonu alacak şekilde memeye yerleştirilir. Vakum biyopsi yapıldıktan sonra elde edilen materyalin tekrar mamografi görüntüsü alınır ve mikrokalsifikasyonların alınan materyal içerisinde olduğundan emin olunur.
Vakum yöntemi kitle etkisi oluşturan fibroadenomların tedavisinde de kullanılır. Seçilmiş fibroadenomlarda ablasyon da bir tedavi seçeneği olarak değerlendirilebilir.
Meme Biyopsisi Ne Zaman Yapılmalıdır?
- Ultrasonografide kötü huylu tümör bulguları taşıyan kitle saptanması
- Mamografide kötü huylu tümör destekleyen mikrokalsifikasyon paterni olması
- Memede şüpheli kitlesi olan hastada ailesinde meme kanseri öyküsü bulunması
- Takiplerde şekil ve boyut değiştiren lezyon varlığında
- Daha önce meme kanseri tanısı almış hastada yeni bir lezyon saptandığında gecikmeden değerlendirme yapılır; biyopsi gereksinimi görüntüleme ve klinik bulgulara göre belirlenir.
Meme Biyopsisi Sonucu Nasıl Değerlendirilir?
Biyopsi sonucu görüntüleme bulgularıyla birlikte değerlendirilir. İyi huylu sonuç görüntüleme bulgularını açıklamıyorsa yeniden örnekleme veya cerrahi değerlendirme gerekebilir.
Meme Biyopsisinde Klip ve Cerrahi Öncesi İşaretleme
Gerektiğinde biyopsi alanının daha sonra bulunabilmesi için marker klip bırakılabilir. Cerrahi öncesinde kullanılan tel ve diğer lokalizasyon yöntemleri ise lezyonun ameliyatta bulunmasını sağlar. Tedavi öncesi klip yerleştirme ve cerrahi işaretleme hakkında “Meme Kanserinde Tanıdan Tedaviye Girişimsel Radyoloji” yazımızı inceleyebilirsiniz.
Meme biyopsisi ne zaman yapılmalıdır?
♥ Meme biyopsisi hakkında detaylı bilgi almak ya da Kadıköy ve Pendik girişimsel radyoloji merkezlerimizden randevu talepleriniz için hemen şimdi 0533 336 48 30’u arayınız.