Meme kanserinde tanıdan tedaviye girişimsel radyoloji her aşamasında, önemli katkılar sağlar. Girişimsel radyoloji, meme kanserinde görüntüleme eşliğinde biyopsi, işaretleme ve port yerleştirme işlemleriyle tanı ve tedavi sürecine katkı sağlar. Seçilmiş hastalarda memedeki tümöre veya metastazlara yönelik ablasyon ve diğer bölgesel tedaviler de değerlendirilebilir. İleri yaş meme kanserlerinde ablasyon, meme kanserinin metastazlarında ablasyon, kemoembolizasyon ve radyoembolizasyon tedavileri uygulanır.
Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanser türüdür ve ABD verilerine göre yaşam boyu, her 8 kadından birinde görülür. 2022 yılında, dünya genelinde meme kanserinin yol açtığı ölüm sayısı 670.000′ dir. Meme kanseri, aile öyküsü veya bilinen kalıtsal yatkınlığı bulunmayan kadınlarda da gelişebilir. Meme kanserlerinin %0,5-1′ i erkekte görülür.

Meme kanseri en basit tanımıyla, meme dokusunun kontrolsüz, anormal gelişimidir. Meme kanser hücreleri süt kanallarından ya da süt üreten lobüllerden gelişir. Meme kanseri büyüdükçe ele gelen kitle veya ciltte kalınlaşma oluşturabilir; çevre dokulara, bölgesel lenf düğümlerine veya uzak organlara yayılabilir. Uzak organlara yayılım metastaz olarak adlandırılır; kemik, akciğer ve karaciğer bu organlar arasındadır.
Meme Kanseri Taraması Nasıl Yapılır?
Meme kanseri tarama programı yaşa, kişisel riske ve esas alınan kılavuza göre belirlenir. Kadınların memelerinde yeni gelişen değişiklikleri fark etmeleri ve bu durumda değerlendirmeye başvurmaları önemlidir. Kendi kendine muayene, önerilen görüntüleme taramalarının yerine geçmez.
Meme ultrasonografisi ne zaman yapılmalıdır? Riski bulunan ya da muayenede ele gelen bir kitle bulunan genç hastalarda öncelikli değerlendirme ultrasonografidir. Ultrasonografi sonrası patoloji saptandığında ultrasonografi görünümüne göre biyopsi kararı verilebilir, diğer yöntemler uygulanabilir ya da takip edilebilir.
Mamografi ne zaman çekilmelidir? Mamografi 40 yaşından sonra önerdiğimiz tarama yöntemidir. Yıllık takipler şeklinde tarama yapılarak ihmal edilmeden sürdürülür. Mamografide en değerli bulgu mikrokalsifikasyonlardır. Mikrokalsifikasyonlar bazen kanserin erken habercisi olabilir. Bu yönden mamografi mikrokalsifikasyonları güvenli şekilde saptayabilen görüntüleme yöntemidir.
Meme kanserinde yüksek risk hangi durumda beklenir? Ailesinde meme kanseri saptanan kişilerde ve BRCA gen mutasyonu olan kadınlarda meme kanseri görülme olasılığı yüksektir. Bu durumda manyetik rezonans görüntüleme de bir tarama aracı olarak kullanılabilir.
Meme Kanseri Belirtileri Nelerdir?
Meme kanserinin erken bulgularından biri memede asimetri gelişmesidir. Yeni gelişen meme başı çekintisi, ele gelen kitle veya memede şekil değişikliği değerlendirilmesi gereken bulgulardır; tek başlarına kanser tanısı koydurmazlar. Meme kanseri taraması yapılmaz ve erken dönemde gözden kaçar ise diğer organlara yayılmasına bağlı bulgular ile ortaya çıkabilir. Bunlar koltuk altında lenf nodu büyümesi, kemik ağrıları, akciğere yayılmasına bağlı nefes darlığı, karaciğere yayılmasına bağlı karın sağ üst kesiminde ağrı ortaya çıkabilir.
Meme Kanseri Tanısı Nasıl Konur?
Meme kanseri teşhisinde ne kullanılır? Meme kanseri teşhisinde ultrasonografi, mamografi ve manyetik rezonans görüntüleme kullanılır. Tarama yapılırken herhangi bir bulgu saptanması durumunda, bulgular kanser lehine ise o zaman biyopsi yapılarak kesin teşhis konur.
Meme kanserinin ultrasonografi bulguları nelerdir? Meme kanseri, ultrasonografide meme dokusuna göre daha koyu, siyaha yakın renkte, solid, nispeten sert, düzensiz kenarlı ve çevreye ince uzantıları olan kitle şeklinde görülür.
Meme kanseri mamografide nasıl görülür? Kanser kitlesi diğer meme dokusuna göre daha parlak görülür, düzensiz, bulanık kenarlı ve çevreye uzantılar gösterir. Mamografinin en önemli bulgularından biri de mikrokalsifikasyon denilen noktasal kireçlenme odaklarıdır. Bunlar beyaz düzensiz, şekilsiz noktacıklar olarak saptanır. Bu bulgu kanserin erken belirtisi olabilir.
Yoğun meme dokusu mamografinin duyarlılığını azaltabilir. Tamamlayıcı ultrasonografi veya MR gereksinimi meme yoğunluğu, kişisel risk ve mevcut bulgular birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Meme kanseri manyetik rezonans (MR) görüntülemede nasıl görülür? Kontrastlı meme MR, seçilmiş hastalarda lezyonun değerlendirilmesi, hastalığın yaygınlığının belirlenmesi ve tedavi yanıtının izlenmesi için kullanılır; gerektiğinde biyopsinin yerini tutmaz. Meme MR incelemesinde kullanılan ilaç diğer adıyla kontrast madde meme kanserinin çevre dokulardan ayırt edilmesini ve saptanmasını kolaylaştırır.
Meme manyetik rezonans görüntüleme ne zaman yapılmalıdır?
- Yüksek riskli hastalarda tamamlayıcı yöntem olup biyopsiye karar verirken iyi ya da kötü huylu lezyon ayrımında değerli bilgiler sağlar.
- Mamografinin yetersiz kalabildiği dens memede de faydalı olur.
- Cerrahi öncesi meme MR, tümörün yaygınlığının belirlenmesi, aynı ya da diğer memede ilave kanser odaklarının gösterilmesi yönünden de MR önemli bir yöntemdir.
- Duktal karsinoma in situ (DCIS) yaygınlığının ve eşlik edebilecek şüpheli alanların değerlendirilmesinde MR yardımcı olabilir. İnvazyonun kesin değerlendirilmesi patolojik incelemeyle yapılır.
- Tedaviye yanıtın değerlendirilmesinde de yine MR önemli katkılar sunmaktadır.
Meme Kanserinde Girişimsel Radyolojinin Rolü Nedir?
Girişimsel radyoloji nedir? Girişimsel radyoloji görüntüleme yöntemleri eşliğinde hastalıkların ileri tanı ve tedavilerinin yapıldığı bir bölümdür. Girişimsel radyoloji bir çok bölüm ile yakın iş birliği içinde çalışmaktadır.
Girişimsel radyolojinin meme kanserinde katkıları nelerdir? Girişimsel radyoloji meme kanserinin tanısından tedavisine kadar onkoloji ve genel cerrahi bölümlerine önemli katkılarda bulunur.
Meme Kanseri Tanısında Görüntüleme Eşliğinde Biyopsi
Meme biyopsisi nedir? Biyopsi memede saptanan lezyonun teşhis edilmesi için girişimsel radyoloji teknikleri ile hastalıklı dokudan parça alınmasıdır. Meme biyopsisi niçin yapılır? Memede saptanan lezyonun tedavi edilebilmesi için doğru teşhis konması gerekmektedir. Radyolojik tanı yöntemleri kesin teşhis konusunda yeterli olmamakta kesin teşhis için biyopsi gerekmektedir.
Meme biyopsisi yazımızı inceleyebilirsiniz.
Biyopsinin Tanı ve Tedavi Planlamasındaki Yeri
Biyopsi kararı görüntüleme bulguları, klinik değerlendirme ve gerektiğinde önceki incelemeler birlikte değerlendirilerek verilir. Lezyona göre kor (doku- trukat-kalın iğne) biyopsi veya vakum yardımlı biyopsi gibi yöntemler seçilir. Yöntemler ve seçim ölçütleri için meme biyopsisi yazımızı inceleyebilirsiniz. Biyopside elde edilen materyal patolojik olarak incelendiği gibi bir çok immünhistokimyasal testler de uygulanır.
İmmünohistokimyasal incelemeler, tümörün biyolojik özelliklerinin belirlenmesinde ve uygun sistemik tedavinin seçilmesinde önemli rol oynar.
Hazırlık, işlem süreci ve işlem sonrası için Meme biyopsisi nasıl yapılır? yazımızı detaylı inceleyebilirsiniz.
Meme Kanseri Tedavisinde İşaretleme ve Port İşlemleri
Tedavi planına göre tümör alanının işaretlenmesi, cerrahi öncesi lokalizasyon veya uzun süreli damar yolu sağlanması gerekebilir. Bu işlemler her hastaya rutin olarak uygulanmaz; gereksinim planlanan tedaviye göre belirlenir.
Meme Kanserinde Klip Yerleştirme
Memede klip yerleştirme nedir? Meme lezyonlarının tedavisi süresince takip edilmelerini kolaylaştıran bir tıbbi materyaldir.
Neoadjuvan kemoterapi nedir? Kanser saptanan kişilerde başlangıçta cerrahi uygulama şansı olmamasına karşın kemoterapi sonrası kanser dokusunu ya da lenf düğümlerini küçülterek kanserli dokunun çıkartılabilmesinin sağlanmasıdır. Erken dönemde meme kanseri koltuk altı lenf düğümlerine yayılmış olabilir. Bu durumda neoadjuvan kemoterapi başlanır ki hastaya cerrahi şansı yaratılabilsin.
Klip niçin yerleştirilir? Cerrahi öncesi sistemik tedavi planlanan hastalarda, tedaviyle küçülebilecek veya görüntülemede belirginliğini kaybedebilecek tümör alanını işaretlemek için klip yerleştirilebilir. Neoadjuvan tedavi için uzak metastaz bulunması şart değildir. Kemoterapi sonrası meme kanserli dokusunun kaybedilmemesi ve rahat bulunup çıkarılması için klip yerleştirilir. Klip sayesinde kemoterapi alındığı günler haftalar sonrası kanserli doku rahatlıkla bulunur.
Klip nasıl yerleştirilir? Meme biyopsisi sonrası ultrasonografi eşliğinde lezyona iğne ile girilir, milimetrik kalınlıkta ve uzunlukta olan bir clip iğne içine yerleştirilip bir itici ile lezyonun ortasına itilerek bırakılır, daha sonra iğnesi çıkarılır ve clip meme kanser dokusunun içinde kalır. Sistemik tedavi sonrasında, cerrahi öncesinde klibin bulunduğu alan görüntülemeyle belirlenir ve gerektiğinde uygun bir lokalizasyon yöntemiyle işaretlenir. Cerrahide işaretlenen doku kliple birlikte çıkarılır.
Meme Kanserinde Tel ile İşaretleme
Meme kanserinde tel ile işaretleme nedir? Girişimsel radyolojide uygulanan bu yöntemde biyopsi ile kanser olduğu gösterilmiş küçük lezyonların ya da mikrokalsifikasyonların cerrahi yöntem ile kolay çıkarılabilmesi için ameliyat öncesi lezyonun içine tel yerleştirilir. Bu tel lezyon içinde tutularak hasta ameliyata gönderilir. Cerrah yerleştirilen teli kılavuz olarak kullanarak lezyona ulaşır ve işaretlenen dokuyu telle birlikte çıkarır.
Meme kanserinde tel ile işaretleme nasıl yapılır? Ultrasonografi ya da mamografi eşliğinde lezyona bir iğne ile girilir. İğnenin içinden geçirilen tel lezyonun merkezine ulaştırıldıktan sonra tel sabit tutulurken iğne çekilir. Steril koşullarda tel kapatılarak hasta ameliyathaneye transfer edilir.
Meme Kanserinde Port Yerleştirilmesi
Port nedir? Girişimsel radyolojide uygulanan port yerleştirme işlemi kanser teşhisi almış hastalarda, kemoterapinin damar yolu ile rahat verilebilmesi, kan testi için kan alınması ve takipler sırasında MR ya da BT için kontrast ilaçlarının rahat verilebilmesi için kullanılır ve hayatı kolaylaştırır. Port yerleştirme ile ilgili yazımızı inceleyebilirsiniz. Kontrast madde enjeksiyonu, port sisteminin bu kullanıma uygunluğu doğrulanarak yapılabilir.
Kanserde port niçin yerleştirilir? Port yerleştirilmesi hakkında ayrıntılı bilgi için ilgili yazımızı inceleyebilirsiniz.
Erken Evre Meme Kanserinde Ablasyonun Yeri
Ablasyon Nedir ve Nasıl Uygulanır?
Ablasyon nedir? Termal teknikler kullanılarak memedeki kanser dokusunun girişimsel radyoloji yöntemleri ile tedavi edilmesidir.
Ablasyon nasıl yapılır? Girişimsel radyoloji ünitelerinde ultrasonografi eşliğinde lezyonun içine ablasyon probu, anteni ya da iğnesi yerleştirilerek yüksek ısı ya da dondurma yöntemi kullanılarak yapılır.
Ablasyon çeşitleri nelerdir? Termal ablasyonda yüksek ısı kaynakları olarak radyofrekans, mikrodalga ve lazer kullanılır iken dondurma yönteminde kullanılan kriyoablasyonda ise likid nitrojen ya da yüksek basınçlı argon gazı kullanılır.
Kriyoablasyonun Yeri
Meme kanserinde ablasyon uygulanır mı? Meme kanserinde tedavi amacıyla kriyoablasyon uygulanır.
Kriyoablasyon, küçük ve biyolojik olarak düşük riskli meme tümörü bulunan seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir. Uygunluk; tümörün patolojik özellikleri, görüntüleme bulguları, hastanın genel durumu ve diğer tedavi seçenekleri birlikte ele alınarak belirlenir. Ayrıntılı hasta seçimi ve bilimsel sonuçlar için meme kanseri tedavisinde kriyoablasyon yazımızı inceleyebilirsiniz.
Diğer Ablasyon Yöntemleri ve Mevcut Kanıtlar
Radyofrekans ve mikrodalga gibi diğer ablasyon yöntemleri de klinik çalışmalarda değerlendirilmiştir. Yöntemlerin etkinliği, uzun dönem sonuçları ve sistemik tedavilerle birlikte kullanımı araştırılmaktadır.
Meme Kanseri Metastazlarında Girişimsel Tedaviler
Uzak metastaz, kanser hücrelerinin başlangıç bölgesinden uzak organ veya dokulara yayılmasıdır.
Meme kanseri yayılır mı? Meme kanseri direkt yolla çevre kas ve yumuşak dokulara, kan yoluyla (hematojen) karaciğer, akciğer ve kemiklere, lenfatik yol ile lenf nodlarına yayılır.
Meme kanserinin uzak metastazları hangi organlarda görülür? Kemik, akciğer, karaciğer ve beyin uzak metastaz görülebilen organlar arasındadır.
Meme kanseri metastazları nasıl tedavi edilir? Metastatik meme kanserinde temel yaklaşım tümörün biyolojik özelliklerine göre belirlenen sistemik tedavidir. Hormon tedavileri, hedefe yönelik tedaviler, kemoterapi ve uygun hastalarda immünoterapi kullanılabilir. Radyoterapi ve girişimsel bölgesel tedaviler seçilmiş durumlarda tedaviye eklenebilir.
Meme Kanseri Metastazlarında Ablasyon
Karaciğer, akciğer ve kemik metastazlarına ablasyon uygulanarak tümörün yok edilmesi, tümörün küçültülmesi, tümör yükünün azaltılması ve tümörün yol açtığı ağrıların giderilmesi amacıyla organa göre radyofrekans, mikrodalga, lazer ya da kriyoablasyon uygulanır. Küçük ve sınırlı sayıdaki karaciğer metastazlarında ablasyon, seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir. Kararda lezyonların boyutu ve sayısının yanı sıra yerleşim, karaciğer dışı hastalık ve sistemik tedaviye yanıt dikkate alınır.
Meme Kanseri Metastazlarında Kemoembolizasyon
Karaciğer ağırlıklı metastatik hastalıkta, sistemik tedavi seçenekleri ve yanıtı değerlendirilerek seçilmiş hastalarda kemoembolizasyon düşünülebilir. Kemoembolizasyonda kasık atardamarından girilerek tümörü besleyen atardamara ince borucuklar olan kateterler ile ulaşılır ve yüksek dozda kemoterapi, damar tıkayıcısı partiküller ile birlikte verilir. Bu sayede hem tümörün beslenmesi engellenmiş hem de yüksek dozda kemoterapiye maruz kalmış olur. Kemoembolizasyon, ablasyon ile kombine de edilebilir.
Kemoembolizasyon ile ilgili yazımızı inceleyebilirsiniz.
Meme Kanseri Metastazlarında Radyoembolizasyon
Radyoembolizasyonda, radyoaktif mikroküreler karaciğer atardamarı üzerinden tümörü besleyen damarlara ulaştırılır. Amaç tümöre yüksek radyasyon dozu verirken sağlıklı dokunun maruziyetini sınırlandırmaktır. Uygunluk, işlem öncesi planlama ve karaciğer fonksiyonları değerlendirilerek belirlenir.
Radyoembolizasyon ile ilgili yazımızı inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Girişimsel İşlemler Cerrahi, Kemoterapi veya Radyoterapinin Yerine Geçer mi?
Bu işlemlerin çoğu tanıyı veya tedaviyi destekler. Ablasyon ise uygun seçilmiş bazı hastalarda lokal tedavi seçeneği olabilir. Cerrahi ve diğer tedavilerle ilişkisi multidisipliner değerlendirmeyle belirlenir.
Her Meme Kanseri Hastasında Ablasyon Uygulanabilir mi?
Hayır. İleri yaş veya cerrahiyi istememek tek başına yeterli değildir; tümörün özellikleri ve hastanın genel durumu birlikte değerlendirilmelidir.
Memedeki Tümörün Ablasyonu ile Metastazların Tedavisi Aynı mıdır?
Meme kanserinin ablasyonu ile metastazlarının ablasyonunda termal yöntemler uygulanır. Meme kanserinin ablasyonunda kriyoablasyon ön plana çıkarken, meme kanserinin metastazlarında kullanılan teknikler benzer olabilir; ancak tedavinin amacı ve yöntem seçimi farklıdır. Metastazlarda yerleşim, boyut, komşu yapılar, yakınmalar ve hastalığın genel yaygınlığı dikkate alınır.
♥ Meme kanseri, meme biyopsisi, meme ablasyonu ile ilgili detaylı bilgi almak ve Kadıköy ile Pendik girişimsel radyoloji bölümlerimizden randevu talepleriniz için 0533 336 48 30 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
