Variste yeni tedaviler başlığı altında girişimsel radyoloji bölümlerinde uygulanan termal olmayan teknikler bu yazıda anlatılacaktır. Varis tedavisinde endovenöz termal ablasyon yöntemleri uzun yıllardır başarıyla uygulanmaktadır. Bununla birlikte bazı hastalarda termal ablasyon yöntemleri uygun olmayabilir veya alternatif tedavi yöntemleri tercih edilebilir. Termal ablasyon sırasında tümesan anestezi uygulanması gerekir. Termal olmayan yöntemlerde ise tümesan anesteziye ihtiyaç duyulmaması önemli bir avantajdır. Bu nedenle uygun hastalarda termal olmayan endovenöz tedavi yöntemleri alternatif olarak kullanılabilir.
Variste Yeni Tedaviler Nelerdir?
Varis tedavisinde cerrahi dışı yöntemleri iki ana başlıkta tanımlamak mümkündür. Termal yöntemler, ısı enerjisi kullanılarak uygulanan tedavilerdir. Termal olmayan yöntemlerde ise ısı enerjisi kullanılmadan damar kapatılır. Cerrahi dışı bu varis tedavileri toplardamar içinden girilerek, yani endovenöz yolla uygulanmaktadır.
Variste termal tedavilerin uzun dönem sonuçları ve komplikasyon oranları birçok çalışmada ortaya konmuştur. Termal varis tedavilerinin uygulanmasında tümesan anestezi gerekli bir aşamadır. Tümesan anestezi işlem süresini uzatması ve hastaya ek girişim gerektirmesi yönünden termal tedavilerin dezavantajlarından biridir. Termal olmayan varis tedavilerinin tümesan anestezi gerektirmemesi ise önemli avantajlarından biridir. Termal olmayan yöntemlerin etkinliği ve uzun dönem sonuçları kullanılan yönteme göre farklılık gösterebilir.
Yapıştırma ile Varis Tedavisi
Yapıştırma yani tutkal, diğer adıyla glue, termal olmayan varis tedavisinde kullanılan yöntemlerden biridir. En önemli avantajı tümesan anestezi gerektirmemesidir. Bu yapıştırıcı madde damar içerisinde kan ile temas ettiğinde hızla polimerize olarak katılaşır ve hedef damarın kapanmasını sağlar. Daha sonra damar duvarında inflamatuvar ve fibrotik süreç gelişir.
Yapıştırma ile Varis Tedavisi Nasıl Uygulanır?
Varis tedavisi için hedef damara (yüzeyel toplardamar) diz altı seviyesinden ultrasonografi eşliğinde girilerek kılıf yerleştirilir. Kılavuz tel yardımı ile kateter kasık düzeyinde derin toplardamar bileşkesinin 4 cm altına yerleştirilir. Bileşke düzeyine elle bası yapılırken yavaş enjeksiyonla glue verilirken 3 cm’ lik aralıklarla kateter de geri çekilir. Her segmente 3 dakika bası uygulanarak bir sonraki segmente geçilir. Tüm hasta segment kapatılıncaya kadar bu işlem tekrar edilir.
Ortalama, 33 cm’ lik büyük safen toplardamarı 20 dakikada ortalama 1.3 ml glue kullanılarak kapatılır. Yapılan çalışmalarda 1 yıllık başarı oranları %92.9 olarak bildirilmiştir.
Yapıştırma ile Varis Tedavisinin Riskleri Nelerdir?
Yapıştırma ile varis tedavisinin yan etkileri arasında yapıştırıcıya bağlı alerjik reaksiyonlar, damar boyunca inflamasyon, tromboflebit, derin ven trombozu, nadiren akciğere pıhtı atması ve enfeksiyon yer alabilir.
Yapıştırma ile Varis Tedavisinin Erken Dönem Sonuçları
Yapıştırma ile varis tedavisi (VenaSeal kapama sistemi) siyanoakrilat kullanılarak yetmezlik bulunan büyük ya da küçük safen venin kapatılmasıdır. Teknik 2011 yılında Avrupa’ da onaylanmış (CE), 2015 yılında ise Amerika Birleşik Devletlerinde (FDA) onayı almıştır.
Bu çalışmada tedavi edilen safen toplardamarları Doppler ultrasonografi ile takip edilmiş ve takip süresince %100 kapanma sağlandığı bildirilmiştir. Hastaların %23,5’inde kızarıklık, kaşıntı, ağrı ve ödem şeklinde anormal deri reaksiyonları görülmüştür.
Yapıştırma ile varis tedavisi (Siyanoakrilat kapama sistemi -VenaSeal sistem, CAVA) güvenli ve etkili bir tedavi yöntemidir. Bu sistemin en önemli avantajı çevre dokulara termal- ısı hasar oluşturmaması, parestezi olmaksızın diz altı, ayak bileği düzeylerine kadar uygulanabilmesidir.
Mekanokimyasal Yöntem ile Varis Tedavisi
Mekanokimyasal yöntem ile varis tedavisi ClariVein cihazı ile uygulanır. Mekanokimyasal yöntem, iki farklı etki ile damara hasar vererek başarı oranını artırmak amacıyla geliştirilmiş bir tekniktir. Damar içinden yerleştirilen bu sistemin uç kesiminde sürekli dönen ve damar iç yüzeyinde mekanik hasar oluşturan bir tel bulunur. Aynı zamanda hasarlı damara sklerozan madde enjeksiyonu uygulanır.
Mekanokimyasal Yöntem ile Varis Tedavisi Nasıl Uygulanır?
Ultrasonografi eşliğinde varis tedavisinde yetmezlik olan damarın en uç kesiminden girilerek ince bir kılıf yerleştirilir. Yine diğer sistemlerde olduğu gibi kasık düzeyindeki bileşkeden 3 cm uzak mesafeye ulaşılır. Başlangıç 3 cm lik kesiminde sadece tel çalıştırılır. Sonraki mesafelerde tel dönüşü 3 sn uygulanırken tel 0.5 cm geri çekilir. Sonrasında her 7 saniyede 1 cm çekilirken aynı anda damarı büzme ve yapıştırma özelliği olan sklerozan madde enjekte edilir.
İşlemden sonra varis çorabı giydirilerek hasta yürütülür, çorabın 2 hafta kullanılması önerilir. 6 aylık takiplerde kapanma oranı yani işlem başarısı %94 oranlarında bildirilmiştir. Erken dönem çalışmalarda 6 aylık kapanma oranları %94’e kadar bildirilmiştir. Ancak uzun dönem çalışmalarda mekanokimyasal ablasyon sonrası anatomik başarı oranlarının zaman içerisinde azaldığı gösterilmiştir.
Mekanokimyasal Yöntem ile Varis Tedavisinde Riskler Nelerdir?
Mekanokimyasal tedavide cilt altı sınırlı kanama, ekimoz ve toplardamarda geçici yüzeyel inflamasyon gibi komplikasyonlar görülebilir.
Mekanokimyasal Yöntem ile Varis Tedavisinin Araştırma Sonuçları
Bu yazıda mekanokimyasal varis tedavisi uygulanan 14 çalışmada toplam 1334 hastanın sonuçları karşılaştırılmıştır. Çalışmalarda varis tedavisi uygulanan hastalar en az 1 yıl takip edilmiş büyük safen toplardamarı -ven- için anatomik başarı oranı %91.2, küçük safen ven için %93.6 olarak saptanmıştır. Komplikasyon oranları derin toplardamar tıkanması %0.23, akciğere pıhtı atması %0.15 iken 65 hastada sınırlı komplikasyonlar saptanmıştır. Damarın iltihaplı pıhtılaşması, %5, ekimoz %2,2, sertleşme %1.8, kanama %1.4, pigmentasyon %0.6 olarak saptanmıştır. Bu sonuçlar ile mekanokimyasal varis tedavisi düşük komplikasyon oranlarına sahip güvenilir bir yöntem olarak bulunmuştur.
Mekanokimyasal varis tedavisi sonrası günlük normal aktiviteler dönme süresi 1.44 gün iken işe dönme süresi ortalama 2.18 olarak saptanmıştır.
Sonuç olarak mekanokimyasal yöntemle varis tedavisinde, büyük ve küçük safen venlerin tedavisinde endovenöz termal tedavilerle karşılaştırıldığında kısa dönem çalışmalarda benzer başarı oranları bildirilmiştir. Bununla birlikte uzun dönem çalışmalarda mekanokimyasal ablasyonun anatomik başarı oranlarının termal ablasyona göre daha düşük olabileceği gösterilmiştir.
Mekanokimyasal varis tedavisi güvenilir ve etkili bir tedavi yöntemidir. Mekanokimyasal varis tedavisi daha az ağrı, daha iyi yaşam kalitesi ve daha hızlı işe dönüş gibi avantajlar sağlamaktadır.
Varis Tedavisinde Termal Olmayan İki Yöntemin Karşılaştırılması
Termal olmayan ablasyon tedavilerinin potansiyel avantajları tedavinın rahat uygulanabilirliği ve sinir hasarı olmamasıdır. Termal olmayan iki yeni ameliyatsız varis tedavi yöntemi mekanokimyasal ve yapıştırıcı ile varis tedavilerinin etkinlikleri tüm literatürün gözden geçirilerek ve çoklu analizleri (metaanalizleri) yapılarak karşılaştırılmıştır.
Mekanokimyasal yöntemle varis tedavisinde büyük safen vene hasar verip ardından sıvı sklerozan ilaç enjekte edilerek damarın kapatılmasıdır. Sistemin üreten firma adı Vascular Insights olup ürün ClairVein olarak piyasada kullanılmaktadır.
Yapıştırıcı ile varis tedavisinde ise doku yapıştırıcı olarak bilinen siyanoakrilatın damar içine verilerek fibrozis oluşturulması yolu ile damarın kapatılmasıdır. Seal Closure (Medtronic) ve VariClose (Biolas) olmak üzere piyasada iki farklı ürün bulunmaktadır.
İşleme bağlı komplikasyonlar karşılaştırıldığında;
- Mekonokimyasal yöntem ile varis tedavisinde ciltte sertleşme (endurasyon), %12-18; damarın iltihaplı pıhtılaşması (tromboflebit) %2-13, ekimoz %8-10, kanama (hematom) %1-11, ciltte renk değişikliği (pigmentasyon) %5 olup sinir zararlanması ve enfeksiyon bildirilmemiştir.
- Yapıştırıcı ile varis tedavisinde tromboflebit %0.5-18, pigmentasyon %1.6-3, derin toplardamarlarda tıkanma (derin ven trombozu) %0-3.5, sellülit %1.4-3, ekimoz %1.4-1.6. Sinir yaralanması veya parestezi nadir olup %0-2 dir.
Tüm çalışmaların ortalamaları alındığında mekanokimyasal ve yapıştırıcı ile varis tedavisiiçin anatomik başarı oranları 6. ayda sırasıyla %94.7 ve %94.8, 1. yılda %94 ve %89 olarak saptanmıştır.
Termal olmayan varis ablasyon yöntemlerinin (mekanokimyasal varis tedavisi, yapıştırıcı ile varis tedavisi) varis tedavisinde endovenöz termal ablasyon (Lazer, Radyofrekans) tekniklerine göre temel avantajı tümesan anestezi gerektirmemesidir. Bu durum işlem süresinin kısalmasını ve hasta konforunun artışını sağlar. Termal sinir hasarı riskinin bulunmaması da diğer bir avantajıdır.
Mekanokimyasal yöntem ve yapıştırıcı ile varis tedavisinde uzun dönem takip sonuçları da yayımlanmıştır. Bu yöntemlerin uzun dönem anatomik başarı oranları kullanılan yönteme göre farklılık gösterebilir.
Buhar ve Mikrodalga Ablasyon ile Varis Tedavisi
Buhar ve mikrodalga ablasyon yöntemleri de varis tedavisinde kullanılmış olmakla birlikte rutin uygulamada termal ablasyon, siyanoakrilat ve diğer endovenöz yöntemler kadar yaygın kullanılmamaktadır.
Girişimsel radyoloji bölümümüzde varis tedavisi ameliyatsız yöntemler kullanılarak uygulanmaktadır. Youtube kanalımızı ziyater edip varis ile ilgili tüm videolarımızı izleyebilirsiniz. İzlemek için linke tıklayınız. https://www.youtube.com/channel/UCiReNXUgHZkiIcuwsP6dbIQ
KAYNAKLAR
- Journal of Vascular Surgery: Venous and Lymphatic Disorders 2017; 5:880-96
- Vascular and Endovascular Surgery 2017; 51:545-549
- Journal Vascular Interventional Radiology 2017;28:1422-1431
♥ Ameliyatsız varis tedavisi hakkında bilgi almak ve Kadıköy ya da Pendik Girişimsel radyoloji merkezlerimizden randevu talepleriniz için 0533 336 48 30’u arayınız.