Böbrek atardamar darlığı nadir olmayan bir klinik durumdur. Böbrek atardamar darlığı önemli bir klinik durum olup yüksek tansiyona yani hipertansiyona ve böbrek fonksiyonlarında bozulmaya yol açar . Bu yazıda girişimsel radyolojide önemli bir uygulama alanı olan böbrek atardamar darlığı tıptaki adıyla renal arter stenozu detayları ile anlatılacaktır.
Böbrek Atardamar Darlığı Belirtileri
Hipertansiyon sık görülen bir hastalık olup nadir nedenlerinden biri böbrek atardamarlarındaki darlıklardır. Atardamar darlığı ilerleyici bir hastalık olup zaman içerisinde böbrek fonksiyonlarının bozulmasına ve hastanın diyalize mahkum olmasına neden olur.
Böbrek atardamar darlığının en sık nedeni ateroskleroz yani atardamar kireçlenmesi olup bunun dışında nadir neden konnektif doku hastalıkları ya da vaskülite bağlı olarak tanımlanan damarların inflamasyonudur. Atheroskleroza sıklıkla diyabet, sigara kullanımı, yüksek kolesterol ve trgliserid değerleri ve hipertansiyon yol açmaktadır. Tansiyona yönelik ilaç tedavisine direnç gösteren yüksek tansiyonlu hastalarda olası böbrek atardamar darlığı araştırılmalıdır.
Fibromüsküler displazi genç kadınlarda görülen, böbrek atardamarını tutan bir hastalıktır. İnflamasyona bağlı atardamarda darlık ya da tesbih dizisi şeklinde değişikliklere yol açar. Genç kadınlarda ortaya çıkan hipertansiyonda bu hastalıktan şüphe edilmelidir.
Böbrek Atardamar Darlığı Nasıl Teşhis Edilir?
Böbrek atardamar darlığının teşhisinde ilk kullanılması gereken Doppler ultrasonografidir. Doppler ultrasonografi ses dalgaları ile çalışan ve herhangi bir zararı olmayan bir görüntüleme yöntemidir.
Doppler incelemesi darlığı desteklemesi durumunda ileri teknik olarak bilgisayarlı tomografik anjiografi (BTA) ya da manyetik rezonans anjiografi (MRA) teknikleri uygulanarak kesin tanı konur. Nadir durumlarda kesin tanı için kateter anjiografi (DSA) gerekli olabilir.
Böbrek fonksiyonlarının en önemli göstergelerinden biri de kan keratin değeleridir. Kan keratin değerleri yüksek olan kişilerde BT ya da MR kontrast maddeleri çok dikkatli kullanılmalı, incelemeden önce ve sonrasında hastanın yoğun sıvı alması sağlanmalıdır.
Sağ böbrek atardamarında darlık (mavi ok)
Böbrek atardamar darlığının tedavisi, girişimsel radyoloji ünitelerinde ameliyatsız yöntemler olan endovasküler tekniklerle, anjiyografi ünitelerinde yapılmaktadır.